fbpx

Opodatkowania w rolnictwie – wyjaśnienie problematyki cz. 4

Biuro Rachunkowe Kwapisz
7 czerwca 2019

Opodatkowania w rolnictwie – wyjaśnienie problematyki związanej z prowadzeniem przez rolnika działalności rolniczej oraz świadczenia usług rolniczych w odniesieniu do prawa podatkowego.

Sprzedaż bezpośrednia – najważniejsze obowiązki i zwolnienia

  • Każda działalność odpowiadająca definicji działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej tzn. wykonywana w celach zarobkowych w sposób zorganizowany i ciągły, podlega obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Art. 3 ww. ustawy określa zwolnienia z tego obowiązku – ZWOLNIENIE: art. 3:

    • działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego,
    • wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów,
    • wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina.
  • Przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. ZWOLNIENIE: Wytwarzanie i sprzedaż bezpośrednia produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) pochodzących z własnych upraw lub hodowli i chowu, spełniające definicję działalności rolniczej zgodnie z art.2 ust. 2 ustawy, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
  • OBOWIĄZEK: Wytwarzanie i sprzedaż produktów roślinnych i zwierzęcych w stanie przetworzonym jest działalnością gospodarczą, z której dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, chyba, że: Dochód z niej korzysta ze zwolnienia od podatku przy spełnieniu warunków określonych w art. 1 ust. 1 pkt. 71 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • ZWOLNIENIE: dochody ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy lub hodowli, nie stanowiących działów specjalnych produkcji rolnej, przerobionych sposobem przemysłowym, jeżeli przerób polega na kiszeniu produktów roślinnych lub przetwórstwie mleka albo na uboju zwierząt rzeźnych i obróbce poubojowej tych zwierząt, w tym również na rozbiorze, podziale i klasyfikacji mięsa.
  • ZWOLNIENIE: dochody ze sprzedaży surowców roślin zielarskich i ziół dziko rosnących leśnych, jagód, owoców leśnych i grzybów leśnych – ze zbioru dokonywanego osobiście albo z udziałem członków najbliższej rodziny;
  • ZWOLNIENIE: ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług zwalnia od podatku VAT dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

W ramach jednego gospodarstwa rolnego nie może być dwóch podatników VAT

Ust. 5 art. 15 tej ustawy stanowi dopełnienie (rozszerzenie) zakresu stosowania dyspozycji ust. 4 (stanowiącej o uznaniu za podatnika osobę, która złożyła zgłoszenie rejestracyjne) poprzez objęcie nią (przy odpowiednim stosowaniu) osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach. W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą nieobjętą hipotezą ust. 4 art. 15 (tzn. nieprowadzących wyłącznie gospodarstwa rolnego, leśnego lub rybackiego) również za podatnika uważa się osobę która złożyła zgłoszenie rejestracyjne.

W przypadku zatem gdy we wspólnie prowadzonym gospodarstwie rolnym (lub w działalności rolniczej prowadzonej wspólnie w innej niż gospodarstwo rolne formie) wykonywana jest zarówno produkcja roślinna i zwierzęca, jak też świadczone są usługi rolnicze, zastosowanie będą mieć cytowane powyżej przepisy art. 15 ust. 4 i 5 ustawy o VAT.

Z powyższego wynika, że w świetle przepisów ustawy o VAT nie ma możliwości zarejestrowania jako czynnych podatników VAT w zakresie działalności rolniczej obojga współmałżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne. Działalność rolnicza w ramach gospodarstwa rolnego może być prowadzona przez kilka osób, w tym oboje małżonków, jak również może być ono własnością wspólną, jednak przepisy ustawy o VAT wskazują, iż w odniesieniu do wspólnego gospodarstwa rolnego podatnikiem VAT jest tylko jedna osoba.

Zasadę tę dodatkowo potwierdza przepis art. 96 ust. 2 ustawy o VAT, który stanowi, że w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na którą będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych. Dodatkowo zauważyć należy, że z brzmienia ww. przepisów ustawy o VAT nie wynika, że rolnik prowadzący gospodarstwo rolne (bądź współmałżonek) nie może prowadzić dodatkowej usługowej działalności rolniczej. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na przykład:

  1. w wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I FSK 1211/10) sąd stwierdził, iż niedopuszczalna jest taka konstrukcja prawna, aby w ramach już funkcjonującego gospodarstwa rolnego działało drugie gospodarstwo,
  2. w wyroku z dnia 29 maja 2014 r. (I FSK 757/13) sąd stwierdził, iż: ˝Sąd pierwszej instancji (…) wskazał, że zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy małżonek rolnika, który złożył zgłoszenie rejestracyjne zgodnie z art. 15 ust. 4 u.p.t.u. i jest czynnym podatnikiem VAT, może w ramach własnej działalności gospodarczej świadczyć usługi rolnicze jako samodzielny podatnik VAT. (…) Należy zauważyć, iż stosownie do treści art. 15 ust. 4 u.p.t.u. w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art 96 ust.1 u.p.t.u. Z kolei ust. 5 art. 15 u.p.t.u. wskazuje jednoznacznie, że powyższą zasadę stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach (…) gminy.

Kiedy rolnik musi rozliczyć się z Urzędem Skarbowym

Rozliczeniu z US podlegają działy specjalne produkcji rolnej.

Dochody z tego źródła wykazuje się na formularzu PIT-36 lub PIT-36L.
Działy specjalne produkcji rolnej, to rodzaj działalności wyodrębniony z działalności rolniczej. To:

  • uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych,
  • uprawy grzybów i ich grzybni,
  • uprawy roślin „in vitro”,
  • fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego,
  • wylęgarnie drobiu,
  • hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych,
  • hodowla dżdżownic,
  • hodowla entomofagów,
  • hodowla jedwabników,
  • prowadzenie pasiek,
  • hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

Gdy rolnik prowadzi działalność gospodarczą to również musi rozliczyć się z Urzędem Skarbowym (czyli złożyć odpowiednie zeznanie do 30 kwietnia lub 31 stycznia).

 

 

Pierwsza część artykułu:  Opodatkowanie w rolnictwie- wyjaśnienie problematyki cz. 1 
Druga część artykułu:  Opodatkowania w rolnictwie – wyjaśnienie problematyki cz. 2
Trzecia cześć artykułu: Opodatkowanie w rolnictwie-wyjaśnienie problematyki cz. 3




Specjalista ds. księgowości Marta Berłowska Biuro Rachunkowe Kwapisz

 

Autor:
Marta Berłowska

Specjalista ds. księgowości


Facebook